Vocabularium

Elke taal wordt gekenmerkt door een eigen, authentieke woordenschat. Toen ik nog Latijn studeerde moest ik - voornamelijk in de beginjaren - elke dag ellenlange woordenlijsten uit het hoofd leren, in beide richtingen. Ook als we boeken moest lezen voor eender welke taal, kregen we de opdracht om een bepaald aantal woorden die we niet kenden op te schrijven, er nadien de betekenis van op te zoeken in een woordenboek om die woorden vervolgens te gebruiken in zelf geconstrueerde zinnen. Destijds had ik daar best wel een hekel aan, maar sinds ik zelf (bijna obsessief) met taal bezig ben, vind ik het een waar feest om mijn dikke vriend Van Dale uit de kast te halen. Dat gebeurt bijna dagelijks. En wat vroeger een schoolopdracht was, doe ik nu voor mijn plezier. Woorden opzoeken en ze daarna gebruiken in verhalen. Het is zelfs zo dat ik die nieuwe woorden een plaats gun in bewust geënsceneerde gebeurtenissen. Zo zorg ik ervoor dat ik ze kan onthouden en dat mijn vocabularium zich steeds uitbreidt. Hieronder vind je drie woorden die ik de afgelopen week geleerd heb, voorzien van een eigen, alternatieve etymologie.

Alambiek

Een alambiek is een type destilleertoestel. De naam is afgeleid van het Arabische al anbic dat in de pot betekent. De uitvinding van de alambiek wordt dan ook meestal toegeschreven aan de Arabieren, hoewel het principe van destilleren al langer bekend was. De alambiek was het eerste destilleertoestel dat in Europa werd gebruikt, eerst voornamelijk door alchemisten, later door jeneverstokers en parfumeurs. Ook tegenwoordig wordt sterkedrank nog vaak in een alambiek gestookt. Meestal is deze van koper gemaakt.

Dit woord kwam ik voor het eerst tegen in Het parfum. Het doet mij ook denken aan het bier Lambiek. Ik gok dat de makers zich voor de naamgeving hebben laten inspireren door het procedé om dit bier te brouwen.

Cloaca

De cloaca (Latijn: "riool") is de opening in het lichaam van sommige dieren waardoor zowel ontlasting en urine als genitale afscheidingen (zoals de eieren) worden afgegeven. Het orgaan behoort dus zowel tot de geslachtsorganen als tot het uitscheidingsstelsel.

Dit was het antwoord op een vraag in Trivial Pursuit. De vraag was hoe het kunstwerk van Wim Delvoye heet, je weet wel, dat toestel dat het menselijk spijsverteringsstelsel nabootst en kaka produceert.

Factotum

Een factotum is een manusje-van-alles.

Zoals ik gisteren zei was Joeys verspreking de aanleiding om dit woord op te zoeken. Het is dus ook de titel van een boek van Bukowski over een of andere gast die zichzelf door een hele resem klotejobs sleept in een poging te overleven. Als je de analogie van Joeys verspreking doortrekt zou een malfactotum iemand zijn die slecht is in het manusje-van-alles zijn. Een echte sukkelaar met andere woorden. Hier in Antwerpen noemen wij dat ook wel een verlorenkost of een ja-mijn-kloten.

MAAR, nu ben ik heel benieuwd: welk van deze drie is jouw favoriete woord, zowel qua klank als betekenis? En kan je raden wat mijn favoriet is?